ديد بر حال برادرش رقت خورد و تنها به جان او و خودش دعا كرد تا او و خودش را از مردم ستمگر ممتاز سازد و قرآن كريم آن دعا را چنين نقل مىكند : « قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلأَخِي وَأَدْخِلْنا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ » « 1 » و اين امتياز ( به اينكه خداوند آن دو را در رحمت خود داخل كند ) را نخواست مگر براى اينكه مىدانست كه به زودى غضب الهى ستمگران را خواهد گرفت ، چنان كه پروردگار هم بعد از اين آيه مىفرمايد : « إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا » « 2 » و از آنچه كه در سابق گذشت معلوم مىشود كه آن جناب در اين دعاى خود چه وجوهى را از ادب به كار برده . و نيز از جمله ادعيه آن جناب نفرينى است كه به قوم خود كرده ، وقتى كه به آنها دستور داد به ارض مقدسه در آيند و آنها گفتند : « يا مُوسى إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً ما دامُوا فِيها فَاذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقاتِلا إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ » « 3 » و آن نفرين را قرآن كريم چنين نقل كرده : « قالَ رَبِّ إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَأَخِي فَافْرُقْ بَيْنَنا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ » « 4 » . ادب جميلى در اين دعا به كار برده ، زيرا غرضش اين بوده كه از اينكه بعد از آن مخالفتهاى شنيع و آن نافرمانيهاى زننده باز هم به آنان دستورى دهد و امر پروردگارشان را به آنها تبليغ نمايد عذر آورد و استعفا نمايد و ليكن اين غرض را صريحا بيان نكرد بلكه از آن كنايه آورد به اينكه : « پروردگارا من مالك جز خودم و برادرم نيستم » يعنى كسى كه دستور مرا به كار ببندد و مرا اطاعت كند جز خودم و برادرم كسى نيست و قوم من نافرمانيم را بجايى رسانده‌اند كه ديگر اميد خيرى از ايشان ندارم از اين رو اجازه مىخواهم كه ديگر با آنان روبرو نشوم و به آنها دستورى ندهم و آنان را به كارهايى كه مصلحت اجتماعىشان در آنست ارشاد نكنم . و اما اينكه مالكيت خودش و برادرش را به خود نسبت داد غرضش از مالكيت ، ملك

--> ( 1 ) گفت پروردگارا بر من و برادرم ببخشاى و ما را در رحمت خود داخل كن و تو مهربانترين مهربانانى . سوره اعراف آيه 151 . ( 2 ) بدرستى كسانى كه گوساله را معبود خود گرفتند به زودى غضبى از پروردگار و ذلتى در حيات دنيا به آنان خواهد رسيد . سوره اعراف آيه 152 . ( 3 ) اى موسى مطمئن باش كه ما تا زمانى كه دشمنان آنجايند هرگز بدانجا نخواهيم شد ، پس تو و پروردگارت برويد و با آنها بجنگيد ، ما اينجا در انتظار نتيجه كار شما نشسته‌ايم . سوره مائده آيه 24 . ( 4 ) گفت پروردگارا من اختيار دار و مالك جز خودم و برادرم نيستم و قوم از من شنوايى ندارند پس ميان من و اين قوم فاسق جدايى بيانداز . سوره مائده آيه 25 .